Categorie archieven: Moestuin, het vroege voorjaar

Groenten zaaien ? Hoe afdekken?

DSC00122

Inleiding

Reeds een paar jaar trachtte ik bij het zaaien, zowel in openlucht, de koude kas of binnenshuis, uit te zoeken welke afdekking van het zaad het beste resultaat gaf.

In de loop van 2007 werden bijna alle zaaibeurten afgedekt met wit zand. Hierbij  ondervond ik zowel bij het zaaien in mijn propagator, koude bak of openlucht, dat de resultaten sterk verschilden. Daarbij was er de grote invloed van de watergift, de dikte van de zandlaag en de weersomstandigheden (regen,temperaturen,zon).

In 2008 echter waren de resultaten van mijn zaaibeurten met een aangepast grondmengsel om de zaden af te dekken dusdanig goed, dat ik het de moeite vind om mijn bevindingen, in de vorm van een artikel, aan de lezer(s) te laten geworden.

Uitproberen – Testen

DSC00117

Begin 2008 had ik, bij zaaien van prei en wortelen (afgedekt met wit zand), in de koude bak goede resultaten terwijl de eerste zaaibeurt van sla in openlucht  daarentegen onregelmatige kieming vertoonde. Zie foto hiernaast

Het artikel van Luc afdekken met potgrond ”, gaf mij het idee om een vergelijkende test te doen tussen afdekken met wit zand en afdekken met een mengsel geraniumgrond + wit zand, om de voordelen van beide componenten te combineren.

Ik had vroeger al testen gedaan met gezeefde potgrond en ook dat was niet altijd goed afgelopen.

Vandaar een zaai-test van 2 rijen eikenbladsla (groen+rood) waarvan één afgedekt met wit zand en een 2de rij afgedekt met een 50/50 mengeling geraniumpotgrond/wit zand.
Het zaaien in open lucht gebeurde op 23/05/08. Zie foto hieronder.
DSC00119

DSC00122

Op 01/06/08 kon ik een duidelijk beter resultaat van de mengeling vaststellen t.o.v. wit zand. Zie foto boven

Een nieuw gelijkaardig zaaibedje met 2 soorten kropsla vertoonde achteraf gelijkaardige verschillen i.v.m. onregelmatige kieming.

Ik besloot toen de rest van 2008 uitsluitend nog af te dekken met het mengsel. De resultaten waren, ondanks de weersomstandigheden van 2008, zonder meer uitstekend.

Weliswaar ging het hier hoofzakelijk over zaaibedden van slasoorten, suikerbrood, andijvie en wortelen.

Het maken van het mengsel potgrond/wit zand.

Voor het degelijk mengen van de geraniumpotgrond met het wit zand, om een gelijkmatige 50/50 mengverhouding te bekomen, is volgende werkwijze aangewezen.

Het mengsel moet goed uitstrooibaar, dus niet kleverig zijn. Ook moet het wit zand, tijdens het uitstrooien met de hand, blijven kleven aan de geraniumgrond en niet door de vingers glippen.

Hoe het mengsel bereiden?

1) Enkele dagen vooraf wordt het wit zand uit de zak uitgestrooid op een pvc mengbodem  zodat het zand in die mate uitdroogt dat het zou kunnen dienen voor een zandloper.

2) Op het moment van het zaaien :

  • De nodige hoeveelheid geraniumpotgrond (licht vochtig in de zak) uit de zak nemen en zeven met een fijne zeef.
  • Evenveel (liters) geraniumpotgrond als wit zand afmeten met een maatbeker. De geraniumgrond lichtjes aandrukken in de maatbeker.
  • Beide componenten goed mengen in een emmertje of kom.
  • Na het mengen zal het (droge) zand zich hechten op de gezeefde, licht vochtige potgrond.

3) Met de hand uitstrooien in de zaaigeultjes van het zaaibed

4) Na uitstrooien, het mengsel in de geultjes zachtjes vlak strijken en aandrukken (bv. met een plankje).

5) Het teveel aan mengsel bijhouden en toevoegen aan een nieuw aangemaakt mengsel bij een volgende zaaibeurt.

Conclusie, de voordelen.

Het gebruikte mengsel blijkt de voordelen van beide componenten goed te combineren:

  • Het zand houdt goed het water op en door de aanwezigheid van de geraniumgrond is er geen korstvorming meer mogelijk van het zand.
  • De geraniumpotgrond verzekert de goede doordringbaarheid van regen en watergiften, droogt minder vlug uit bij zonnig weer en zorgt voor een goede warmteopname van de grond.
  • De geraniumgrond bevat een zeer lichte basisbemesting die onmiddellijk zeer lokaal beschikbaar komt tijdens de gietbeurten (of regenbuien).
  • Beide componenten van het mengsel zorgen ervoor dat onkruidontwikkeling in de rijen duidelijk kleiner is
  • Het concept vereist geen diepe of brede zaaigeultjes maar een zaaigeul zoals gebruikelijk bij zaaien in volle grond.

Bovendien is het mengsel zeker niet duurder geworden door het gebruik van zand. Goede geraniumgrond is allerminst goedkoop vergeleken met wit zand.

Belangrijk is het zorgvuldig aanmaken van een goed uitstrooibaar mengsel zoals hierboven beschreven.

Zaaibakjes
Hetzelfde concept kan gebruikt worden bij het zaaien in zaaibakjes maar dan met een mengsel van zaai/stekgrond en wit zand. Een laagje van 0,5 cm zou moeten volstaan.

Aan de lezer(s) om mijn bevindingen in 2009 te toetsen in de praktijk. Alle commentaar en resultaten van gelijkaardige testen of testen voor andere groenten zijn uiteraard welkom en kunnen meegedeeld worden onderaan dit artikel bij “reacties”.  Uw feedback kunt u het hele komende tuinseizoen  plaatsen.

Peulen, sluimerwten, doperwten, die moet je zelf kweken!

Erwten zijn groenten van het voorjaar. Van zodra de grond het toelaat mogen ze gezaaid worden. Maart en april zijn de maanden om erwten te zaaien.

Er zijn van die groenten die je gewoonweg zelf moet telen. Peulen, die zijn pas lekker als ze helemaal vers zijn. Lekker knapperig vanuit de tuin, direct de kookpan in. Al eens kennis gemaakt met de peultjes uit supermarkt? Beetje slapjes is dat, is het niet? Hoe maak je daar in hemelsnaam nog een lekker smakende groentebereiding van?
De groentetelers uit België en Nederland lijken dit ook wel te weten. Want in de verste verte zijn er op de (althans Belgische) groenteveilingen geen peultjes te bespeuren.

Sluimerwten, zoals de peulen ze in België genoemd worden, zijn mijn favoriete lentegroente. Eén groente meenemen naar een onbewoond eiland? Dan is het deze, zeker weten! Alleen in de  lente en vroege zomer smaken ze zo heerlijk. Een echte seizoensgroente, ook in de gedachten van de consument. Het oogstseizoen van erwten en peulen laat zich eigenlijk ook niet manipuleren. Niet erg, want wie wil er nu peultjes in oktober?

Ook verse doperwten zijn natuurlijk niet te versmaden. Die zijn ook zo moeilijk vers te vinden in de handel.

Het is dus een grote meevaller dat erwten zo makkelijk te kweken zijn.

De pagina’s over erwten zijn dan ook niet geschreven als een ingewikkelde teelthandleiding. Want ik ben ervan overtuigd dat u ook zonder die handleiding erwten kunt telen.

Maar het brengt u wel op ideeën om de teelt nog makkelijker te maken. En  verzekert u van een smakelijke opbrengst.

Lees verder in de teeltinstructies : Erwten kweken is makkelijk.

Het planten van aspergeplanten ( gezaaid of gekocht)

In dit artikel leest u over hoe je te werk gaat bij het planten van asperges en wat de aandachtspunten zijn. Met tien stap-voor-stap foto’s. Vanzelfsprekend kunt u op dezelfde manier te werk gaan als u planten gekocht hebt.

asperges-planten-op-heuveltje7

Vorig moestuin-seizoen kon u hier al lezen over het zaaien van asperges en de verdere opkweek gedurende het eerste groeijaar. Wie de planten in de kas zaait en dit bovendien tijdig doet ( begin maart) beschikt in mei van hetzelfde jaar over plant materiaal dat buiten op een voorlopig wachtbed uitgeplant wordt. (U leest daar  alles over in het artikel asperges zaaien en opkweken –klik hier)
Na de winter kunnen deze planten dan onmiddelijk op hun definitieve groeiplaats, waar ze zo’n 15 jaar zullen blijven. Je staat er van versteld hoe stevig deze planten na één jaar al zijn. Bij het rooien is het duidelijk dat de wortels van de planten al heel diep de grond in  gegaan zijn en dat het verplanten zeker niet te vroeg komt.

Standplaats
De keuze van de grond is

Lees verder Het planten van aspergeplanten ( gezaaid of gekocht)

Rekenblad 1 : Maak zelf uw samengestelde anorganische meststof

Probleemstelling
In de handel worden veel verschillende samengestelde meststoffen aangeboden volgens de plantensoort. Dit gebeurt in duurdere kleinverpakkingen. Wat eigenlijk normaal is, want voor die ene druivelaar, die paar tomatenplanten en die zes buxuspotten en enkele m² aardbeien kan je nu éénmaal geen grote hoeveelheden van iedere plantspecifieke meststof kopen. Maar, precies omwille van die kleinverpakking zijn deze meststoffen veel duurder!
Oplossing
Het is mogelijk dezelfde mestof te evenaren met enkelvoudige meststoffen. Daar deze voor alle planten in de tuin, zowel groenten als sierplanten kunnen gebruikt worden wordt het wel nteressant deze te kopen in grotere hoeveelheid (bv zakjes 25 kg).
Maak daartoe gebruik van het rekenblad dat u nu kan downloaden van Plantaardig.com.

Lees verder Rekenblad 1 : Maak zelf uw samengestelde anorganische meststof

Asperge erwt of vleugelerwt, nog zo’n gemakkelijke groente

Asperge-erwt (syn vleugelerwt – geteelde rolklaver)
Tetragonolobus purpureus (syn Lotus edulis – Lotus tetragonolobus)
Familie : vlinderbloemigen (peulgewassen) – Fabacae

asperge-erwt-in-bloei-17juniJPG
Veel vergeten groenten zou je ook gemakkelijke groenten kunnen noemen. Deze groenten stelden ook vroeger al weinig problemen met ziekten en plagen. De (beroeps)tuinder had toen nog niet de vakkennis die hij nu heeft en stelde deze groenten dan ook op prijs wegens de geringe kans op mislukking.
Aardpeer, warmoes, pastinaak, eeuwig moes, palmkool, slangenradijs, brave hendrik, haverwortel, kardoen, kapucijnerbaard enzovoort, allemaal stuk voor stuk “vergeten groenten” die zeer gemakkelijk zijn in de teelt.

En toch vind je ze weinig in de handel. Eén van de redenen is omdat ze slechts sporadisch op tafel kunnen gezet worden, niet schikken in de keuken van iedere dag. Bij de (beroeps)tuinder zijn ze dikwijls vergeten omdat ze niet zo productief zijn, en zo niet rendabel genoeg zijn voor de normale handelskanalen (tuinder–>veiling–>grootwarenhuis)
Hoe je het ook draait of keert, veel van de vergeten groenten zijn commercieel niet altijd interessant.

Reden te meer om, als hobbytuinder, eens een paar van deze vergeten groenten te kweken :

  • makkelijk,
  • moeilijk te vinden in de winkel, en veelal ook
  • mooie planten die dikwijls ook in de siertuin of potten en bakken kunnen.

Asperge-erwt voldoet zeker aan deze drie voorwaarden.

Lees verder Asperge erwt of vleugelerwt, nog zo’n gemakkelijke groente

De koolvlieg ontwaakt vroeg

koolvlieg, made en popNu het warmer wordt moeten we zeker rekening houden met de koolvlieg die wakker wordt. Plant u binnenkort broccoli, bloemkool, rode kool, witte kool, savooikool, spruitkool neem dan uw voorzorgen. Bloemkool en broccoli lijken wel de lievelingskolen van de koolvlieg.

Levenswijze en schadebeeld
De koolvlieg overwintert als pop in de bodem. Bij een bodemtemperatuur van ongeveer 15°C op 5 tot 8 centimeter diepte ontluiken de vliegen. Dit gebeurt rond half april. De witte eieren zijn ongeveer 1 mm lang en worden nabij de plantvoet gelegd. De maden zijn 1 cm lang en glimmend wit. De made vreet eerst alle zijwortels af en dringt dan in de hoofdwortel, met rotting tot gevolg. Een lichte verkleuring van de bladeren tot een totale verwelking en omvallen van de planten is het gevolg. Als de plant in leven blijft, kunnen enkele nieuwe wortels vanuit de basis gevormd worden. Minder ernstige aantastingen leiden tot groeivertragingen. Vooral op de humeuze, lichte zavel en zandgronden kan ernstige schade optreden. Ook radijs en rammenas zijn heel gevoelig voor de koolvlieg.

Preventie
De beste preventieve maatregelen zijn de mechanische, die de eiafzet dicht bij de plant verhinderen. De made kan zich slechts enkele centimeters verplaatsen.

  1. Afdekken met vliesdoek of insectengaas is een mogelijkheid. De koolvlieg kan dan niet bij de planten en dus ook geen eitjes op de grond afzetten. Biologische beroepstuinders die op grote schaal koolgewassen telen gaan op deze manier te werk.
  2. Voor kleinere oppervlaktes lukt het gebruik van koolkragen ook goed. Snij uit oud tapijt, asfaltpapier of binnenbanden vierkante stukken van 15 op 15 cm. Maak één insnijding tot het midden. Let erop dat de stengel goed afgesloten is en dat de grond mooi vlak ligt.
  3. Geurverwarring kan en is een bijkomend hulpmiddel. Dit door sterk geurende planten tussen de kolen te planten. Zeer regelmatig bespuiten met sterk geurende kruidenaftreksels en gesteentemeel zal misschien de koolvlieg onderdrukken.

Als je ervoor zorgt dat de koolkragen zeer goed aansluiten bij het steeltje van de koolplant wordt de kans op aantasting veel kleiner. Dan kunnen de maden niet meer bij de stengel van de koolplant. Met een insectengaas zorg je ervoor dat de vlieg simpelweg geen eitjes op de grond kan afzetten. Glipt er toch eentje binnen, dan bied de koolkraag nog wat bescherming. Het insectengaas houdt ook het koolwitje buiten.

– Op de blog van Pol en Daniel kan je goede foto’s zien over hoe zij te werk gaan om hun pas uitgeplante broccoli te beschermen tegen ongewenste gasten. Lees het op hun blog.

Chemische bestrijding gebeurt door één maal, vlak na het planten aan te gieten met een product. Niet de koolvlieg wordt bestreden, maar de larven worden gedood.

– Lees ook nog eens het uitgebreide artikel De koolvlieg ontwaakt. met alle info over de koolvlieg.

koolvlieg in de fuik

Voor grote velden zijn koolkraag en insectengaas minder praktisch. Misschien kan de oplossing zijn om het veld te omheinen met insectengaas. Percelen tot 2,5 hectare worden omheind met gaas van 1,80 meter hoog. Aan de bovenkant zitten langs buiten uitstaande flappen in een hoek van 45 graden, waardoor een soort fuik ontstaat.
De laagvliegende koolvlieg komt daarin terecht wanneer deze op het gaas landt en naar boven kruipt. Onderzoek is nog gaande, maar in Canada zijn er wel goede ervaringen mee.